1. Ανδρέας (ο Πρωτόκλητος)
2. Σίμων o Πέτρος, αδελφός του Ανδρέα.
3. Ιάκωβος
4. Ιωάννης (ευαγγελιστής) (οι Ιάκωβος και Ιωάννης ήταν αδέλφια, παιδιά του Ζεβεδαίου)
5. Φίλιππος
6. Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ
7. Θωμάς
8. Ματθαίος (ευαγγελιστής)
9. Ιάκωβος (ο του Αλφαίου)
10. Θαδδαίος
11. Σίμων ο Κανανίτης
12. Ιούδας Ισκαριώτης (μετά την Ανάσταση του Ιησού, οι μαθητές εξέλεξαν τον Ματθία στη θέση του Ιούδα (Πρ. 1:24-26)

• Η εκλογή των δώδεκα μαθητών του Ιησού, που ονομάζονται και Aπόστολοι, καθώς η αποστολή τους ήταν να κηρύξουν το ευαγγέλιο σε ολόκληρο τον κόσμο, κράτησε ενάμιση χρόνο περίπου. Μετά την κλίση τους έμειναν μαζί με τον Ιησού δύο χρόνια περίπου .


1. Ανδρέας

-Ήταν γιος του Ιωνά, από τη Βηθσαϊδά και αδερφός του Σίμωνα Πέτρου . Ήταν ψαράς στην Καπερναούμ μαζί με τον αδερφό του και μαθητής του Ιωάννη του Βαπτιστή, ο οποίος τον οδήγησε στον Ιησού . Αυτός οδήγησε τον αδερφό του Πέτρο στο Χριστό .
-Ήταν ο πρώτος που διάλεξε ο Ιησούς να τον ακολουθήσουν, κάτι που έκανε αμέσως, εγκαταλείποντας το επάγγελμα του ψαρά . Εξ αιτίας αυτής της πρωτιάς ονομάσθηκε και Ανδρέας ο «Πρωτόκλητος». Αυτός υπέδειξε στον Ιησού το μικρό παιδί με τα πέντε ψωμιά και τα δύο ψάρια, τα οποία ευλόγησε ο Ιησούς, πολλαπλασιάζοντας τα . Σ’ αυτόν και τον Φίλιππο απευθύνθηκαν Έλληνες προσκυνητές για να μεσολαβήσουν να δουν τον Ιησού .
- Στους καταλόγους των αποστόλων, αναφέρεται πάντοτε μαζί με τον Φίλιππο, ο οποίος επίσης καταγόταν από τη Βηθσαϊδά. Η Αγία Γραφή δεν αναφέρει περισσότερα για τη ζωή και τη δράση του. Σύμφωνα με τον Ευσέβιο κήρυξε Σκυθία της Μικράς Ασίας, ενώ κατά τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό στην Ήπειρο, κατά τον Ιερώνυμο στην Αχαΐα, και κατά τον Θεοδώρητο σε διάφορα μέρη της Ελλάδας.
- Σύμφωνα με την παράδοση πέθανε με μαρτυρικό θάνατο, αφού τον κρέμασαν σε σταυρό σχήματος Χ. Η κατά μία παράδοση φερόμενη ως Κάρα του Αποστόλου Ανδρέα, φυλάσσεται στον ομώνυμο Μητροπολιτικό Ναό της Πάτρας, καθώς επίσης και λείψανα του σταυρού του μαρτυρίου του.

2. Σίμων

Ο Ζηλωτής (ελληνικά) ή Κανανίτης (αραμαϊκά). Αναφέρεται ως Κανανίτης προφανώς για να διακρίνεται από το Σίμωνα Πέτρο. Καταγόταν πιθανόν από τη Βηθσαϊδά. Οι Ζηλωτές ήταν πολιτική και θρησκευτική ομάδα στην Ιουδαία, στα πρώτα χρόνια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Προέρχονταν από τους Φαρισαίους και ήταν άκρα εθνικιστές σε αντίθεση με τους τελώνες. Ο Ιησούς διάλεξε έναν ζηλωτή και έναν τελώνη για να γίνουν αδέρφια "εν Χριστώ" και συνεργάτες στο έργο Του . Περισσότερα για το πρόσωπο και τη δράση του Σίμωνα δεν αναφέρονται στην Αγία Γραφή.

Ο Σίμων ο Κανανίτης ή Σίμων ο Ζηλωτής ήταν ένας από τους δώδεκα αποστόλους. Ονομάζεται Κανανίτης λόγω της καταγωγής του από την Κανά της Γαλιλαίας Τα προσωνύμια Κανανίτης και Ζηλωτής του αποδίδονται για να διακρίνεται από τον άλλο Σίμωνα που υπήρχε μεταξύ των αποστόλων, το Σίμωνα Πέτρο. Για τον απόστολο Σίμωνα δε διασώζονται πολλές πληροφορίες. Εικάζεται ότι ήταν ζηλωτής, εξ ου και το προσωνύμιο. Σύμφωνα με την παράδοση της εκκλησίας κήρυξε στην Περσία, στην Αίγυπτο και στη Μαυριτανία, ενώ μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στην Ιερουσαλήμ ή στη Βρετανία, σύμφωνα με άλλη πηγή. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 10 Μαΐου.
Ορθόδοξη εικόνα του Απόστολου Σίμωνα
Ορθόδοξη εικόνα του Απόστολου Σίμωνα

(1)Ο άγιος Απόστολος Σίμων ονομάσθηκε ζηλωτής, λόγω της θέρμης και του ζήλου με τον οποίο κήρυττε το λόγο του Ευαγγελίου. Καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας και είναι γνωστός ως Σίμων ο Κανανίτης. Μετά την ανάληψη του Χριστού και τη χάρη της Πεντηκοστής, ο Σίμων επιδόθηκε σε ένα ευρύ ιεραποστολικό έργο. Δίδαξε το Ευαγγέλιο στην Περσία, όπου, αφού γκρέμισε το μύθο της πολυθεΐας, φανέρωσε σε πλήθος κόσμου το φως της Ευαγγελικής αλήθειας. Στη συνέχεια μετέβη στην Αφρική, όπου κήρυξε το Λόγο του Σωτήρος, από την Αίγυπτο έως τη Μαυριτανία. Ο τελευταίος τόπος της θαυμαστής ιεραποστολικής του δράσης ήταν η Βρετανία. Εκεί αφού δίδαξε στο λαό τη χριστιανική πίστη, συνελήφθη από τούς ειδωλολάτρες βασανίστηκε και υπέστη σταυρικό θάνατο.
(2) Ο όσιος Λαυρέντιος, εκάρη μοναχός στη Μονή της Μεγίστης Λαύρας στο Άγιον Όρος. Επειδή όμως στο Άγιον όρος και κυρίως στη Λαύρα, επικρατούσε η αίρεση των Βαρλαάμ και Ακινδύνου, αναχώρησε από εκεί και έφθασε στην περιοχή του Βόλου, στο χωριό Άγιος Λαυρέντιος, όπου άρχισε να κτίζει Μοναστήρι. Τότε βασίλευε ο ευσεβής αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός, ο οποίος απέστειλε στον όσιο χρυσόβουλο καθώς και τον απαιτούμενο χρυσό και τα ιερά σκεύη για την οικοδομή του ναού, ο οποίος αποπερατώθηκε το 1378. Στη συνέχεια ο όσιος ίδρυσε σκήτη επ` ονόματι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, η οποία γρήγορα απέκτησε μεγάλη φήμη και έγινε πόλοι έλξης πολλών νέων και μορφωμένων μοναχών. Ο όσιος Λαυρέντιος εκοιμήθη ειρηνικά σε μεγάλη ηλικία.

3. Ιάκωβος

Ο Απόστολος Ιάκωβος ήταν γιος του Ζεβεδαίου (Ματθ.4,21. Μαρκ.1,19. 3,17. Λουκ.5,10) και της Σαλώμης (Ματθ.20,20.Μαρκ.15,40.16,1) και πρεσβύτερος αδελφός του μαθητού και Ευαγγελιστού Ιωάννου (Μαρκ.5,37). Καταγόταν και αυτός από την Βησθαϊδά της Γαλιλαίας. Ασχολούνταν με την αλιεία στη λίμνη της Γενησαρέτ, μαζί με τον Ιωάννη, έχοντας μαζί τους και τον πατέρα τους, καθώς και πολλούς εργάτες. Είχαν δικό τους πλοίο και φαίνεται πως διεύθυναν αρκετά εύρωστη επιχείρηση, με οποία συνεργαζόταν και ο Πέτρος (Λουκ.5,10). Παρ' όλα αυτά όταν άκουσαν το κήρυγμα του Ιησού «αφέντες τον πατέρα αυτών Ζεβεδαίον εν τω πλοίω μετά τω μισθωτών απήλθον οπίσω αυτού» (Μαρκ.1,20).
Μικρογραφία του Αποστόλου Ιακώβου σε Κώδικα
Μικρογραφία του Αποστόλου Ιακώβου σε Κώδικα

Ο Ιάκωβος μαζί με τον Πέτρο και τον Ιωάννη βρισκόταν πλησιέστερα στον Κύριο και γι' αυτό έγιναν μάρτυρες πολλών μεγάλων γεγονότων, που δεν τα βίωσαν οι άλλοι Απόστολοι. Έγιναν αποκλειστικοί μάρτυρες της Μεταμορφώσεως του Κυρίου (Ματθ.17,1.Μαρκ.9,2.Λουκ.9,28). Είδαν την θαυμαστή ανάσταση της κόρης του αρχισυνάγωγου Ιάειρου (Μάρκ.5,27. Λουκ.8,51). Είχαν την τιμή να προσκληθούν από τον Ιησού κοντά Του κατά τις ώρες της αγωνίας στον κήπο της Γεσθημανή (Μάρκ.14,33.Ματθ.26,37). Η οικειότητα αυτή οδήγησαν προφανώς τον Ιάκωβο με τον αδελφό του Ιωάννη να ζητήσουν μέσω της μητέρας τους από τον Κύριο πρωτοκαθεδρία στην εγκόσμια βασιλεία Του, παρανοώντας την αποστολή του Μεσσία (Ματθ.20,20-23.Μαρκ.10,35).

Τον Ιάκωβο χαρακτήριζε ζωηρός ενθουσιασμός και βαθιά πίστη. Μετά την Πεντηκοστή του ανέλαβε να κηρύξει το Ευαγγέλιο στην ευρύτερη περιοχή της Παλαιστίνης. Μεγάλο πλήθος ανθρώπων μεταστρέφονταν στη νέα πίστη και άλλαζε τρόπο ζωής χάρις στο έργο του Ιακώβου. Αυτό θορύβησε ιδιαίτερα τους άρχοντες των Ιουδαίων, οι οποίοι τον συνέλαβαν και τον αποκεφάλισαν, με διαταγή του Ηρώδη Αγρίππα, το 44 μ.Χ. (Πράξ.12,2). Ο Ιάκωβος είναι ο πρώτος μάρτυρας μεταξύ των Αποστόλων. Η μνήμη του εορτάζεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 30 Απριλίου, από δε την Καθολική Εκκλησία στις 25 Ιουλίου.

[Επεξεργασία] «Ιάκωβος της Κομποστέλλας»

Στον Καθεδρικό Ναό της ισπανικής πόλης Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα (Santiago de Compostela) θεωρείται ότι βρίσκεται ο τάφος του Αποστόλου Ιακώβου. Κατά την παράδοση, αποκεφαλίστηκε στα Ιεροσόλυμα, αλλά έχοντας διδάξει το Χριστιανισμό στους Κέλτες της Ιβηρικής Χερσονήσου, το λείψανό του μεταφέρθηκε αργότερα στη Γαλικία. Ο συγκεκριμένος Καθεδρικός Ναός αποτελεί μεγάλο προσκυνηματικό κέντρο της Ιβηρικής, καθώς σε αυτόν συρρέουν πλήθη προσκυνητών, ακολουθώντας τον λεγόμενο «δρόμο του Αγίου Ιακώβου». Τιμάται ως «Ιάκωβος της Κομποστέλλας» στις 25 Ιουλίου.

4. Ιωάννης

-Ήταν γιος του Ζεβεδαίου , αδερφός του Ιακώβου. Μητέρα του φαίνεται να είναι η Σαλώμη ή οποία όπως προκύπτει από τον συνδυασμό των εδαφίων αυτών με το Ιωάννης , φαίνεται να ήταν αδερφή της μητέρας του Ιησού. Συνεπώς πρέπει να ήταν πρώτος ξάδερφος του Ιησού.
-Ήταν ψαράς στο επάγγελμα και επιχειρηματίας καθώς αναφέρεται ότι είχε πλοία και μισθωτούς, μαζί με τον αδερφό του Ιάκωβο και τον πατέρα του. Εκτός από την επιχείρησή του στην Καπερναούμ, είχε και σπίτι στην Ιερουσαλήμ . Το γεγονός ότι η μητέρα του ήταν από τις γυναίκες που υπηρετούσαν τον Κύριο "με τα υπάρχοντά τους" και αγόρασε αρώματα για να αλείψει το σώμα του Ιησού , δείχνει την οικονομική άνεση που είχαν σαν οικογένεια. Επιπλέον πρέπει να κατείχε υψηλή κοινωνική θέση, καθώς ήταν γνωστός του αρχιερέα Καϊάφα, και έτσι μπόρεσε να πάρει άδεια και να μπει μαζί με τον Πέτρο στο συνέδριο όπου δικαζόταν ο Ιησούς .
- Ηταν μαθητής του Ιωάννη του Βαπτιστή και ένας από τους πρώτους μαθητές του Ιησού . Του έδωσε μάλιστα και το χαρακτηρισμό "υιός βροντής" . Ήταν ένας από τους τρεις που αποτελούσαν το στενότερο κύκλο των μαθητών του Ιησού, μαζί με τον Ιάκωβο και τον Πέτρο . Ο ίδιος στο ευαγγέλιο του αναφέρει πέντε φορές πως ήταν ο "μαθητής τον οποίο αγαπούσε ο Ιησούς". Μαζί με τον Πέτρο αναγνωρίσθηκαν σαν επικεφαλής των δώδεκα, και βρίσκονταν σχεδόν πάντα μαζί .
- Μετά την ανάληψη του Κυρίου, έμεινε στην Ιερουσαλήμ και στήριξε την εκκλησία . Το 95 μ.Χ. εξορίστηκε από το Δομητιανό στην Πάτμο, όπου έγραψε το βιβλίο της Αποκάλυψης. Επίσης έγγραψε και άλλα τέσσερα βιβλία της Κ.Δ. το ευαγγέλιο, και τρεις επιστολές. Πέθανε περίπου το 100 μ.Χ. Σύμφωνα με την παράδοση τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα έζησε στην Έφεσο.
• Ιάκωβος

- Ο μεγαλύτερος αδερφός του ευαγγελιστή Ιωάννη . Ο Ιησούς τους ονόμασε και τους δύο "Βοανεργές" δηλαδή "υιούς βροντής". Ήταν ο πρώτος από τους δώδεκα που μαρτύρησε. Τον αποκεφάλισε ο Ηρώδης Αγρίππας Α', το 44 μ.Χ.. Ήταν γιος του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης .
- Ο Ιάκωβος με τον αδερφό του Ιωάννη ήταν ψαράδες και είχαν μεγάλη επιχείρηση αλιείας μαζί με τον πατέρα τους Ζεβεδαίο . Όταν όμως ο Κύριος τον κάλεσε να Τον ακολουθήσει, ανταποκρίθηκε αμέσως . Ήταν ένας από τους πιο αγαπημένους μαθητές του Κυρίου και μαζί με τον Πέτρο και τον Ιωάννη, είχε κάποια προέχουσα θέση μεταξύ των αποστόλων .
- Έγινε αυτόπτης μάρτυρας σημαντικών γεγονότων, δίπλα στον Ιησού, όπως της Μεταμορφώσεως , της ανάστασης της κόρης του Ιάειρου. Βρέθηκε στον κήπο της Γεθσημανή, την ώρα που ο Κύριος αγωνιούσε , και στο όρος των Ελαιών , μαζί με τον Ανδρέα, τον Ιωάννη και τον Πέτρο.
• Πέτρος ή Σίμων

Από τους εξέχοντες ηγέτες της πρώτης χριστιανικής εκκλησίας. Συμεών (Σίμων) ήταν το αρχικό του όνομα , ο Ιησούς όμως όταν τον κάλεσε τον ονόμασε Πέτρο, ελληνικό όνομα που σημαίνει "βράχος". Άλλο όνομα που του δόθηκε ήταν Κηφάς (στην αραμαϊκή γλώσσα, σημαίνει "βράχος"), θέλοντας ο Ιησούς να τονίσει τη σταθερότητα του χαρακτήρα του .

Ήταν έγγαμος . Η γυναίκα του τον ακολούθησε στις περιοδείες του και του συμπαραστεκόταν στο έργο του . Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά , και ήταν γιος κάποιου Ιωνά , αδερφός του απόστολου Ανδρέα, και είχε σπίτι στη Καπερναούμ. Ήταν ψαράς στο επάγγελμα και δούλευε μαζί με τους Ιάκωβο και Ιωάννη. Τον έφερε στο Χριστό ο αδερφός του Ανδρέας.

Ήταν δυναμικός χαρακτήρας και παρορμητικός, με θάρρος και τόλμη, κάτι που το μαρτυρεί και το όνομα "βράχος" που του έδωσε ο Ιησούς. Θεμελίωσε την εκκλησία της Ιουδαίας και την οδήγησε σε μεγάλη αύξηση. Μιλούσε την ελληνική γλώσσα μιας και καταγόταν από τη "Γαλιλαία των εθνών" και την αραμαϊκή, η οποία ήταν η μητρική του με βαριά όμως προφορά . Ήταν πιστός τηρητής των θρησκευτικών εθίμων , αν και δεν ήταν καλός γνώστης του Νόμου . Αναφέρεται 23 φορές στο ευαγγέλιο του Μάρκου, 24 του Ματθαίου, 27 του Λουκά, 39 του Ιωάννου και γενικά σε όλη την Καινή Διαθήκη 182 φορές. Ήταν ο πρώτος που κάλεσε ο Κύριος, το δε όνομα του αναφέρεται πρώτο σε όλους τους καταλόγους των μαθητών. Σε αρκετά σημεία της Αγίας Γραφής αναφέρεται ως εκπρόσωπος των δώδεκα μαθητών.

Το Ιωάννης , αναφέρει τον βίαιο μαρτυρικό θάνατό του. Η παράδοση και πολλές μαρτυρίες αναφέρουν ότι βρισκόταν στη Ρώμη κατά το διωγμό των χριστιανών από το Νέρωνα, όπου και μαρτύρησε, πιθανώς το 67 ή 68 μ.Χ. Ο Ωριγένης λέει ότι ο Πέτρος θεωρώντας ανάξιο τον εαυτό του να σταυρωθεί κατά τον ίδιο τρόπο που σταυρώθηκε ο Διδάσκαλός του, ζήτησε να σταυρωθεί ανάποδα. Την σταύρωση του επί ημερών Νέρωνα την αναφέρει και ο Τερτυλλιανός. Η παράδοση της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας λέει ότι ο Πέτρος ίδρυσε την εκκλησία της Ρώμης, στην οποία διετέλεσε επίσκοπος για 25 έτη (42-67 μ.Χ.). Αυτό όμως βιβλικά αλλά και ιστορικά δεν αποδεικνύεται.

5. Φίλιππος

Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία (Λυδία καί Μυσία), μαζί με τον Βαρθολομαίο και την αδελφή του Μαριάμνη. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο στην Ιεράπολη της Φρυγίας, καθώς τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σ' ένα ξύλο.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 14 Νοεμβρίου.

6. Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ

- Το όνομά του αναφέρεται μόνο στο κατάλογο των δώδεκα αποστόλων . Ταυτίζεται με τον απόστολο Ναθαναήλ, και πιθανόν καταγόταν από τη Κανά της Γαλιλαίας, 5 χλμ. μακριά από τη Ναζαρέτ. Ίσως σ’ αυτόν να οφείλετε ότι παραβρέθηκε ο Ιησούς στο γάμο της Κανά. Το ότι Βαρθολομαίος και Ναθαναήλ ήταν το ίδιο πρόσωπο φαίνεται και από την αφήγηση του Ιωάννη, ο οποίος χρησιμοποιεί το όνομα Ναθαναήλ και ποτέ το Βαρθολομαίος.
- Αναφέρεται συνήθως μαζί με το Φίλιππο, ο οποίος τον έφερε στον Ιησού . Ο Χριστός επαίνεσε την ακεραιότητα του λέγοντας πως ήταν "Ισραηλίτης στο οποίο δεν υπήρχε δόλος". Από τον διάλογο που είχε με τον Ιησού φαίνεται πως ήταν γνώστης των Γραφών, εξ ου και η αναγνώριση του Ιησού ως Γιου του Θεού και βασιλιά του Ισραήλ. Τον συναντάμε άλλη μια φορά στη θάλασσα της Γαλιλαίας με άλλους μαθητές, στους οποίους φανερώθηκε ο Χριστός μετά την ανάστασή Του.
- Περισσότερα στοιχεία για τον Βαρθολομαίο δε δίνονται από την Αγία Γραφή. Κατά τον ιστορικό Ευσέβιο κήρυξε στις Ινδίες, ενώ σύμφωνα με την παράδοση κήρυξε στην Παρθία, την Αραβία και την Αιθιοπία. Κατά μια άλλη παράδοση ο Βαρθολομαίος θανατώθηκε στην Αρμενία, αφού σταυρώθηκε με το κεφάλι προς τα κάτω.
• Φίλιππος

- Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας, συμπολίτης και φίλων του Πέτρου και του Ανδρέα . Στον κατάλογο των αποστόλων αναφέρεται πέμπτος μεταξύ των δώδεκα αποστόλων. Αποκαλείται "ο απόστολος" για να ξεχωρίσει από τον Φίλιππο τον ευαγγελιστή ή το Φίλιππο το διάκονο .
- Ήταν μεταξύ των πρώτων μαθητών που ακολούθησαν τον Κύριο από την αρχή της διακονίας Του. Πιθανόν να ήταν μεταξύ των κατοίκων οι οποίοι παρακολουθούσαν το κήρυγμα του Ιωάννη του Βαπτιστή, γιατί όπως αναφέρεται, ο Ιησούς τον κάλεσε κοντά , από το μέρος εκείνο που βάπτιζε ο Ιωάννης . . Πρέπει να ήταν από τους αποστόλους που είχαν διακονία μεταξύ των εθνικών, καθώς όπως φαίνεται στο Ιωάννης χρησιμοποιήθηκε σαν μέσο επαφής με τον Κύριο.
- Ιδιαίτερα στοιχεία δεν αναφέρονται στην Βίβλο για το Φίλιππο. Από τα τέσσερα ευαγγέλια, μόνο αυτό του Ιωάννη, περιγράφει λίγα γεγονότα από τη ζωή του . Στα υπόλοιπα βιβλία της Καινής Διαθήκης αναφέρεται μόνο, ότι ήταν μεταξύ των αποστόλων μετά την ανάληψη του Κυρίου στο ανώγειο, προσευχόμενοι μετά δεήσεως. Οδήγησε τον Ναθαναήλ στο Χριστό . Κατά την παράδοση κήρυξε στη Φρυγία και πέθανε στην Ιεράπολη της Συρίας. Ο ιστορικός Ευσέβιος αναφέρει ότι ήταν "ένα μεγάλο φως της Ασίας" και ότι θάφτηκε στην Ιεράπολη.

7. Θωμάς

- Λεγόταν και "Δίδυμος". Τις περισσότερες πληροφορίες για το πρόσωπό του μας τις δίνει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στο ευαγγέλίο του. Το κάλεσμα όμως του Θωμά από τον Ιησού, να γίνει μαθητής Του, το αναφέρουν τα άλλα τρία ευαγγέλια . Διάφοροι αρχαίοι συγγραφείς προσπάθησαν να εξακριβώσουν, ποιανού αδερφού ή αδερφής ήταν δίδυμος, οι απόψεις όμως ποικίλουν. Κάποιοι ισχυρίζονται πως είναι αδερφός του Ιούδα, που αναφέρεται ως αδερφός του Κυρίου , κάτι που δε μπορεί να επιβεβαιωθεί.
- Η Αγία Γραφή αναφέρει χαρακτηριστικά γεγονότα από τη ζωή του Θωμά. Όταν οι υπόλοιποι μαθητές προσπάθησαν να αποτρέψουν τον Ιησού, να πάει Βηθανία, αποφεύγοντας τον κίνδυνο να κακοποιηθεί από του Ιουδαίους, μόνο ο Θωμάς, αψηφώντας τον κίνδυνο, είπε προς τους άλλους μαθητές: "ας πάμε και εμείς για να πεθάνουμε μαζί Του". Η αγάπη του για τον Ιησού και ο ενθουσιασμός ήταν κάτι που τον χαρακτήριζε.
- Η απουσία του, το βράδυ της Ανάστασης, όταν ο Ιησούς εμφανίστηκε στους μαθητές του δημιούργησε συναισθήματα αμφιβολίας, με αποτέλεσμα να αμφιβάλει για την εμφάνιση του Κυρίου στους μαθητές . Οκτώ μέρες αργότερα, όταν ο Κύριος ξαναπαρουσιάστηκε στους δώδεκα μαθητές και ζήτησε από τον Θωμά να αγγίξει τις πληγές Του, για να βεβαιωθεί ότι ήταν ο Αναστημένος Ιησούς, τότε φώναξε: "ο Κύριος μου, και Θεός μου" .
- Παρόλο που η διακήρυξη αυτή, έβγαινε από τα βάθη της καρδιάς του Θωμά, το στιγμιαίο αυτό γεγονός, έμελλε να μείνει σαν αρνητικό σημείο στη ζωή του, και να αναφέρεται μέχρι και σήμερα ως "άπιστος Θωμάς".
- Η παράδοση τον θέλει να κήρυξε στη Συρία, την Παρθία, την Περσία και τις Ινδίες και πως θανατώθηκε με λόγχη. Μία τοποθεσία κοντά στο Μαδράς, ονομάζεται «όρος του άγιου Θωμά»


O Άγιος Θωμάς έζησε στα χρόνια του Ιησού Χριστού. Ήταν Ιουδαίος στην καταγωγή και ασκούσε το επάγγελμα του ψαρά. Όταν ο Ιησούς κάλεσε τον Θωμά να τον ακολουθήσει, εκείνος το έκανε αμέσως και έτσι από φτωχός ψαράς έγινε ένας από τους μαθητές του Χριστού.
Παρόλο που ήταν από τους πιο θερμούς μαθητές του Ιησού, πίστεψε ότι ο Δάσκαλος του αναστήθηκε μόνο όταν μπόρεσε να ψηλαφίσει τις πληγές Του, κατά την διάρκεια της δεύτερης εμφάνισης του Χριστού, στους μαθητές, μετά την Ανάσταση Του. Όπως αναφέρουν οι γραφές κατά την πρώτη εμφάνιση του Ιησού στους μαθητές, ο Άγιος Θωμάς απουσίαζε.
Μετά την Πεντηκοστή και την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, ο Άγιος Θωμάς, όπως και όλοι οι υπόλοιποι απόστολοι, ακολούθησε την επιθυμία του Δημιουργού και ταξίδεψε μεταφέροντας τον Θείο Λόγο σε μακρινούς τόπους. Μετά από Θεία Παρέμβαση, ο Άγιος Θωμάς ταξίδεψε ως την Ινδία, ως δούλος του εμπόρου Αμβανή. Ο Αμβανής είχε σταλθεί από τον Ινδό βασιλιά Γουνδιαφόρο, στην Ιερουσαλήμ, για να βρει ένα κτίστη ο οποίος θα αναλάμβανε την ανέγερση ενός ανακτόρου. Υπό αυτήν την ιδιότητα ο Άγιος Θωμάς οδηγήθηκε στην Ινδία από τον Αμβανή. Κατά την διάρκεια του ταξιδιού, ο Άγιος Θωμάς ξεκίνησε το ιεραποστολικό του έργο, προσηλυτίζοντας και βαπτίζοντας Χριστιανούς πολλούς ειδωλολάτρες.
Το ταξίδι όμως τελείωσε κάποια στιγμή και ο Άγιος Θωμάς παρουσιάστηκε στον βασιλιά Γουνδιαφόρο. Από αυτόν έλαβε την εντολή και το απαραίτητο χρυσάφι ώστε να του χτίσει ένα ανάκτορο. Αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του Αγίου Θωμά, ο Γουνδιαφόρος αναγκάστηκε να φύγει από την πόλη. Κατά την διάρκεια της απουσίας του, η οποία διήρκεσε τρία χρόνια, ο Άγιος Θωμάς λάμβανε με εντολή του βασιλιά χρυσάφι το οποίο έπρεπε να χρησιμοποιήσει για την ανέγερση του ανακτόρου. Αντί αυτού όμως, ο Άγιος Θωμάς ανέπτυξε μεγάλη ιεραποστολική δράση στην περιοχή και το χρυσάφι το μοίραζε στους φτωχούς.
Η δράση αυτή του Αγίου Θωμά, έφτασε στα αυτιά του Γουνδιαφόρου, ο οποίος κάλεσε τον Άγιο να απολογηθεί για τις πράξεις του. Ο Άγιος αποκρίθηκε στον βασιλιά λέγοντας του ότι πράγματι του έκτισε ένα παλάτι, με την μόνη διαφορά ότι το παλάτι αυτό είναι στον ουρανό, εννοώντας ότι οι καλές πράξεις που έγιναν με το χρυσάφι του Γουνδιαφόρου, του εξασφάλισαν μια θέση στην Ουράνια Βασιλεία του Ιησού Χριστού. Ο βασιλιάς θεωρώντας ότι ο Άγιος Θωμάς τον κοροϊδεύει διέταξε την φυλάκιση του Αγίου. Η Θεία Πρόνοια όμως οδήγησε έτσι τα πράγματα ώστε ο βασιλιάς πείστηκε για την αλήθεια των λόγων του Αγίου Θωμά. Τον έβγαλε από την φυλακή και βαπτίσθηκε Χριστιανός από τον Άγιο. Το παράδειγμα του Γουνδιαφόρου ακολούθησαν πολλοί και βαπτίσθηκαν και αυτοί Χριστιανοί.
Ο Άγιος Θωμάς έχοντας τελειώσει το αποστολικό του έργο στην περιοχή αυτή, ταξίδεψε προς τα ανατολικά και έφτασε σε μια άλλη περιοχή της Ινδίας όπου βασιλιάς ήταν ο Μίσδιος. Στον τόπο αυτό, για άλλη μια φορά, ο Άγιος Θωμάς άρχισε να "αλιεύει" ψυχές, βαπτίζοντας πολλούς χριστιανούς. Μεταξύ αυτών που βαπτίσθηκαν ήταν και η γυναίκα του Μισδίου. Αυτό ήταν και η αιτία που ο Άγιος Θωμάς φυλακίστηκε μετά από εντολή του βασιλιά. Στην φυλακή, συνέχισε το αποστολικό του έργο, βαπτίζοντας ανθρώπους μεταξύ των οποίων και τα παιδιά του βασιλιά. Μετά από αυτό ο Μίσδιος έδωσε εντολή να θανατωθεί ο Άγιος. Έτσι κι έγινε. Πάνω σε ένα βουνό οι στρατιώτες του Μισδίου θανάτωσαν τον Άγιο Θωμά.
Το σώμα του έθαψαν οι Χριστιανοί της περιοχής και στον τάφο του γίνονταν πολλά θαύματα. Το ιερό λείψανο του Αγίου Θωμά, παρέμεινε εκεί έως ότου ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1204 μ.Χ. το λείψανο μεταφέρθηκε στην Ρώμη, μαζί με τα λείψανα άλλων Αγίων που είχαν συγκεντρωθεί στην Βασιλεύουσα. Την μνήμη του Αγίου Θωμά εορτάζουμε στις 6 Οκτωβρίου.

8. Ματθαίος

- Λεγόταν και Λευί και ήταν γιος του Αλφαίου του Γαλιλαίου . Αναφέρεται και στους τέσσερις καταλόγους των Δώδεκα. Ήταν συνηθισμένο μεταξύ των Ιουδαίων να τους αποδίδουν δύο ονόματα, π.χ. ο Σίμωνας μετονομάστηκε Πέτρος, ο Σαούλ, Παύλος. Είναι πιθανόν ο Λευί να μετονομάστηκε Ματθαίος όταν έγινε μαθητής του Ιησού.
- Δε γνωρίζουμε πολλά για το πρόσωπό του, καθώς η μόνη αναφορά του ονόματός του στην Αγια Γραφή τη βρίσκουμε στη κλήση του να ακολουθήσει τον Ιησού. Έμενε στην Καπερναούμ και ήταν τελώνης στο επάγγελμα, κάτι που τον έκανε μισητό στο κόσμο, επειδή έπρεπε να ει πράττει ακόμα και με "σκληρό" τόπο, τους ρωμαϊκούς φόρους. Ο Ιησούς κάλεσε τον Ματθαίο, να Τον ακολουθήσει, την ώρα που αυτός καθόταν στο τελωνείο, κάτι που έκανε αμέσως και χωρίς δισταγμό . Αυτό δείχνει πως ο Ματθαίος γνώριζε από πριν τον Ιησού και τη διδασκαλία Του.
- Αργότερα αναφέρεται πως έκανε τραπέζι στο σπίτι του, προς τιμή του Ιησού, καλώντας αρκετούς μεταξύ αυτών και τελώνες. Ίσως να ήταν μια πράξη αποχαιρετισμού φίλων και συναδέρφων του, αλλά και ευκαιρία να γνωρίσουν τη διδασκαλία του Ιησού. Τον βρίσκουμε στο ανώγειο, μετά την Ανάληψη του Κυρίου, μαζί με τους άλλους μαθητές, να προσεύχονται . Περισσότερα δεν αναφέρονται για το Ματθαίο. Έγραψε το ομώνυμο ευαγγέλιο. Η παράδοση αναφέρει ότι έφυγε από την Ιερουσαλήμ και κήρυξε πρώτα στην Παλαιστίνη για δώδεκα χρόνια και αργότερα σε άλλες χώρες.

9. Ιάκωβος (ο του Αλφαίου)

Γιος του Αλφαίου ή Κλεόπα (Ματθαίος 10:3, Μάρκος 3:18, Πράξεις 1:13), και της Μαρίας, αδερφής της μητέρας του Κυρίου (Ματθαίος 27:56, Μάρκος 15:40, Λουκάς 24:10). Η Αγία Γραφή δεν αναφέρει περισσότερα γι αυτόν. Ονομάστηκε "μικρός" προφανώς για να διακρίνεται από τον Ιάκωβο του Ζεβεδαίου, ή εξ’ αιτίας του αναστήματός του. Η παράδοση λέει ότι κήρυξε στη Παλαιστίνη και την Αίγυπτο.

10. Θαδδαίος

Αναφέρεται στον κατάλογο των δώδεκα από τον ευαγγελιστή Μάρκο . Πιστεύεται ότι είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Ιούδα, αδερφό του Ιακώβου . Στο κατάλογο του Ματθαίου αναφέρεται ως Λεββαίος, του οποίου το επώνυμο ήταν Θαδδαίος . Συμπεραίνουμε λοιπόν πως Θαδδαίος, Λεββαίος και Ιούδας του Ιακώβου, ήταν το ίδιο πρόσωπο. Το κύριο όνομα του ήταν Ιούδας Λεββαίος, ενώ το Θαδδαίος το επώνυμο.
• Ιάκωβος, γιος του Αλφαίου

Γιος του Αλφαίου ή Κλεόπα , και της Μαρίας, αδερφής της μητέρας του Κυρίου . Η Αγία Γραφή δεν αναφέρει περισσότερα γι αυτόν. Ονομάστηκε "μικρός" προφανώς για να διακρίνεται από τον Ιάκωβο του Ζεβεδαίου, ή εξ’ αιτίας του αναστήματός του. Η παράδοση λέει ότι κήρυξε στη Παλαιστίνη και την Αίγυπτο.

11. Σίμων ο Κανανίτης

Ο Σίμων ο Κανανίτης ή Σίμων ο Ζηλωτής. Ονομάζεται Κανανίτης λόγω της καταγωγής του από την Κανά της Γαλιλαίας Τα προσωνύμια Κανανίτης και Ζηλωτής του αποδίδονται για να διακρίνεται από τον άλλο Σίμωνα που υπήρχε μεταξύ των αποστόλων, το Σίμωνα Πέτρο. Για τον απόστολο Σίμωνα δε διασώζονται πολλές πληροφορίες. Εικάζεται ότι ήταν ζηλωτής, εξ ου και το προσωνύμιο. Σύμφωνα με την παράδοση της εκκλησίας κήρυξε στην Περσία, στην Αίγυπτο και στη Μαυριτανία, ενώ μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στην Ιερουσαλήμ ή στη Βρετανία, σύμφωνα με άλλη πηγή. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 10 Μαΐου.

12. Ιούδας, ο Ισκαριώτης

- Ο μαθητής ο οποίος έμεινε στην ιστορία ως προδότης . Από την Κιριώθ, πόλη του Ιούδα. Ο μόνος απόστολος από τους δώδεκα αποστόλους που δεν ήταν από τη Γαλιλαία. Ήταν γιος του Σίμωνα του Ισκαριώτη. Κλήθηκε να γίνει μαθητής μαζί με τους άλλους μαθητές .
- Ήταν ο ταμίας των δώδεκα και κρατούσε το ταμείο, από το οποίο έκλεβε χρήματα . Ήταν φιλάργυρος και περίμενε πλούσια ανταμοιβή όταν ο Κύριός, θα καθόταν στο θρόνο του Δαβίδ . Η αγανάκτησή του στο περιστατικό όπου η Μαρία αδερφή του Λάζαρου άλειψε τα πόδια του Ιησού με μύρο, ήταν καθαρά υποκριτική, και τούτο γιατί δεν τον ενδιέφερε να πήγαιναν τα χρήματα τους φτωχούς, αφού έκλεβε από το ταμείο.
- Κατέφυγε στους αρχιερείς και συμφώνησε να παραδώσει τον Ιησού για 30 αργύρια . Την προδοσία του τη γνώριζε από πριν ο Ιησούς καθώς γνώριζε τα βάθη της καρδιάς του. Μάλιστα στο τελευταίο Δείπνο, ο Ιησούς χαρακτήρισε αυτόν που θα τον πρόδιδε, "διάβολο" . Ο Ιούδας παρέδωσε τον Ιησού με φίλημα . Αργότερα μετάνιωσε για την πράξη του λέγοντας πως "αμάρτησα, παραδίδοντας αίμα αθώου" και επέστρεψε τα 30 αργύρια. Μετά την προδοσία του και λόγω των τύψεων που ένοιωθε, κρεμάστηκε σε δέντρο , από το οποίο έπεσε και σχίστηκε .

Ματθίας

Το όνομά του σημαίνει "δώρο του Θεού". Ακόλουθος του Ιησού Χριστού, ο οποίος μετά από κλήρο πήρε τη θέση του Ιούδα του Ισκαριώτη (Πράξεις 1:26). Οι 11 απόστολοι του Ιησού μετά το θάνατο του Ιούδα, προσευχήθηκαν στο Θεό για να τους δείξει ποιος από τους δύο που είχαν προταθεί θα έπαιρνε τη θέση του: ο Ιωσήφ ο Βαρσαββάς που πήρε και το όνομα Ιούστος ή ο Ματθίας. Ο κλήρος έπεσε στο Ματθία, ο οποίος και προστέθηκε στους έντεκα. Ο Ματθίας ήταν μεταξύ εκείνων που ακολούθησαν τον Ιησού σε όλη την πορεία της διακονία Του (Πράξεις 1:21). Μερικοί τον κατατάσσουν μεταξύ των 70 μαθητών, όπως ο Κλήμης από την Αλεξάνδρεια και ο Ευσέβιος.
Σύμφωνα με μια παράδοση ο Ματθίας κήρυξε το ευαγγέλιο στην έξω Αιθιοπία (σημ. Αβυσσηνία) και στο τέλος αφού βασανίστηκε από τους Αιθίοπες, παρέδωσε το πνεύμα του. Η Ορθόδοξη εκκλησία τιμά την μνήμη του στις 9 Αυγούστου.