Ένα κοινοτικό πείραμα της ομάδας πόλεως της
Αθήνας
"Δως
μοι πα στω και τα γαν κινήσω"Αρχιμήδης
Η παρουσία του GEN και του ZEGG στο 4ο
ΕΚΦ στην Αθήνα, είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθεί η Ομάδα Πόλεως
«Ελληνική Πρωτοβουλία για την δημιουργία και ανάπτυξη Οικολογικών
χωριών και κοινοτήτων» η οποία συσπειρώνει άτομα και ομάδες που
είναι ευαισθητοποιημένες σε αυτήν την κατεύθυνση. Από τις 21 Μάιου
ως σήμερα πραγματοποιήθηκαν 6 συναντήσεις συνολικά στις οποίες γύρω
στα 50 άτομα συμμετείχαν στις διαδικασίες της ομάδας. Με συλλογικές
αποφάσεις οι εργασίες της ομάδας κορυφώθηκαν αυτό το καλοκαίρι με
ένα δεκαήμερο Πείραμα για την Κοινοτική Συνύπαρξη στο αγρόκτημα του
Γιάννη Διαμαντόπουλου στα Γελινιάτικα Κορινθίας. Τα θέματα του
Κοινοτικού Δεκαήμερου ήταν η εθελοντική εργασία για τη δημιουργία
υποδομής στο αγρόκτημα και η επεξεργασία του «Ερωτηματολογίου του
GEN» που αφορά στη δημιουργία οικοκοινότητας-χρήσιμο πνευματικό
εργαλείο στη διάρκεια του κοινοτικού πειράματος-που μεταφράστηκε
και επεξεργάστηκε από την ομάδα «Κίνηση για τη δημιουργία
οικοκοινότητας».
ΠΡΩΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΒΗΜΑΠΕΙΡΑΜΑ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ 20-30 ΙΟΥΛΙΟΥ ΣΤΑ ΓΕΛΙΝΙΑΤΙΚΑ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΚΤΗΜΑ
ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ
Η λίμνη του αγροκτήματος
Από τις 20 Ιουλίου έως και 30 Ιουλίου το πρώτο μας πείραμα για ένα
δεκαήμερο κοινοτικού βίου πήρε «σάρκα και οστά».. Από 10 έως 20
Ιουλίου εθελοντές μέλη της ομάδας βοήθησαν στην προετοιμασία του
χώρου για το Κοινοτικό Δεκαήμερο. Από 20 εως 30 Ιουλίου λάβανε
μέρος στο πείραμα 4 παιδιά και 30 ενήλικες που φτάνανε από
διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας: Αθήνα, Κρήτη, Πήλιο, Θεσσαλονίκη
και από τα περίχωρα της Κορινθίας. Όλοι αποφασισμένοι να βάλουν το
λιθαράκι τους σε αυτήν την κοινοτική προσπάθεια και στην
μεταμόρφωση του τοπίου στο αγρόκτημα. «Την ίδια στιγμή μαίνονταν
ένας πόλεμος στη Μέση Ανατολή, κάποιες θάλασσες ρυπαίνονταν
ανελέητα, δάση καίγονταν να γίνουν τσιμέντα, είδη ζώων και φυτών
εξαφανίζονταν και οι συγκρούσεις στις εμπόλεμες ζώνες ήταν άλυτες,
παιδιά έπεφταν θύματα της βιομηχανίας της βίας και του πολέμου. Τα
πράγματα όμως στο «μικρό τους κόσμο» φαίνονταν απλά, καθημερινά:
μια χούφτα άνθρωποι βρίσκονταν εκεί αποφασισμένοι να δημιουργήσουν
ένα «ικανό κοινοτικό κύτταρο». "Δως μοι πα στω και τα γαν κινήσω".
Δώσε μου ένα σταθερό σημείο για να αλλάξω μ’ αυτό τη Γη είπε ο
Αρχιμήδης. Ένα ρητό που μας το θύμισε την τελευταία ημέρα του
δεκαήμερου η Στέλλα Ψωμά , εκπαιδευτικός από την
Κρήτη.
Μακριά
από το τουριστικό γίγνεσθαι, λίγο πιο πέρα από τη θάλασσα σε ένα
τοπίο προστατευμένο από αέρηδες και την βουή του πολιτισμού,
νιώσαμε την ταλάντευση μεταξύ των χαοτικών αλλά και των καλά
οργανωμένων δράσεων. Το πείραμα στο σύνολό του απέδειξε ότι αρκεί
κάθε φορά ένας /μία να έχει το όραμα, τον στόχο στο νου του, και
τότε δύναται αυτό, να μην μείνει μόνο μια ανεκπλήρωτη επιθυμία, μία
ουτοπία.
Ξεκινήσαμε
την περιπέτειά μας έχοντας δύο σταθερά θέματα΄ όλα όσα θα
συνέβαιναν από εκεί και πέρα απαιτούσαν ευελιξία, προσαρμοστικότητα
και ενσυναίσθηση. Η ομάδα έζησε χαοτικές αλλά και συγκεκριμένες
συλλογικές δράσεις, ειρηνικές στιγμές αλλά και συγκρούσεις - μια
μεγάλη ευκαιρία! Ασκηθήκαμε σε μεθόδους επίλυσης συγκρούσεων αλλά
και στις συλλογικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Άνθρωποι με τόσο
διαφορετικές απόψεις, διαφορετικές ιδεολογικές κατευθύνσεις,
προερχόμενοι από διαφορετικές πνευματικές σχολές, συνυπήρξαν,
χτίσανε, τραγούδησαν, μαγείρεψαν, κατασκεύασαν εύχρηστα αντικείμενα
από παλιά υλικά, συμμετείχαν σε δραστηριότητα ενάντια στον πόλεμο
στην κοντινή πόλη του Ξυλοκάστρου έχοντας τουλάχιστο ένα σταθερό
σημείο που τους ένωνε. Τα παιδιά να είναι πάντα εκεί να μας
υπενθυμίζουν ότι ο δρόμος είναι μονόδρομος: μόνο από εδώ
περνάει….Και τα τζιτζίκια να ψέλνουν τον αεικίνητο υψηλών
συχνοτήτων ψαλμό τους. Το φιδάκι της τεχνητής λιμνούλας να
εμφανίζεται μόνο σ’ αυτούς που ήθελαν να το δουν. Οι πορτοκαλιές να
έχουν κρατήσει τους τελευταίους καρπούς για μας. Μια πανδαισία
ελληνικού τοπίου, μια πανδαισία ήχων, χρωμάτων και
αισθήσεων.
«Τα παιδιά του κόσμου είναι και δικά μας παιδιά. Να σταματήσει ο
πόλεμος»
Ημέρα παγκόσμιας αλληλεγγύης.
Η ομάδα με μετρημένες εξαιρέσεις σύσσωμη για μια μέρα αφιερωμένη
στην αντιπολεμική δράση. Κουβέντες για το σύνθημα. Διαπραγματεύσεις
μεταξύ του ατομικού και του συλλογικού. Νίκησε η καρδιά. Φτιάξαμε
το πανό …
Σήμερα που γράφω αυτά τα λόγια είμαι βέβαιη πως αυτή η ομάδα έχει
ένα σίγουρο σταθερό κοινό σημείο: το ΟΧΙ στον πόλεμο, σε
οποιονδήποτε πόλεμο, στον πόλεμο μεταξύ μας, στον πόλεμο μέσα μας
και το ερώτημα : πως μπορώ να έχω μια απάντηση για όλα
αυτά;
Τέλος πρώτου σαββατοκύριακου
Η πρώτη φάση του δεκαήμερου είχε ολοκληρωθεί. Τα τραγούδια ένωναν
τις καρδιές μας, είχαμε ένα κοινό όραμα, είχαμε κάνει τα πρώτα
βήματα. Τα λάθη από τα οποία διδασκόμασταν , οι επιτυχίες από τις
οποίες παίρναμε κουράγιο. 10 ημέρες προετοιμασίας και 10 ημέρες
πραγματικής συνύπαρξης ήταν μεγάλη ευκαιρία για αλληλογνωριμία, για
συμβιβασμούς αλλά και για ατομική οριοθέτηση, για ανταλλαγή. Την
πρώτη εβδομάδα περισσότεροι οι άντρες, τη δεύτερη εβδομάδα και
γυναίκες. Το νέο διαδόθηκε στην περιοχή με αποτέλεσμα την τελευταία
ημέρα να έχουμε προσέλευση νέων ατόμων που είχαν την ευκαιρία να
γνωρίσουν μια νέα ιδέα. Είχαμε γίνει περισσότεροι. Σάββατο μια
ήμέρα αφιερωμένη στο ερωτηματολόγιο και το «όραμα». Ήταν ολοφάνερο
ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων που παρευρέθηκαν εκεί, είχε ριζωμένο
στην καρδιά, τον πόθο για την κοινή συνύπαρξη. Μερικοί λέγανε «ας
βρούμε αυτό που μας ενώνει» και άλλοι «προσέξτε τις διαφορές σας».
Και οι δύο οι φωνές μιλούσαν για την επιθυμία για πραγμάτωση αυτού
του ονείρου. O Νίκος κάνει μια λεπτομερή ανταπόκριση στο τέλος της
πρώτης εβδομάδας στο yahoogroup, που και αυτή στηρίζει την όλη
ατμόσφαιρα για την προετοιμασία της επόμενης βδομάδας. Οι μάγειρες
με τα καταπληκτικά τους χορτοφαγικά εδέσματα. Τα οικονομικά
ζητήματα , ευκαιρία για επίλυση συγκρούσεων. Τα έργα άρχισαν να
φαίνονται οι καρδιές άρχισαν να ανοίγουν. Τα έργα υποδομής που
φτιάξαμε μαζί; καλοκαιρινή κουζίνα, ντους, ξηρή τουαλέτα, ένα μικρό
γεφυράκι, ένα στέγαστρο όπως και το μεγάλο τραπέζι. Μικρά έργα,
αλλά που κατασκευάστηκαν με κέφι και δημιουργική διάθεση από όσους
ένιωσαν πως το να προσφέρεις είναι ανθρώπινη ανάγκη, αρκεί να
δημιουργηθούν συνθήκες εμπιστοσύνης, διαφάνειας και συνεργασίας. Τα
κείμενα του Χένρυ Μίλερ από τον «Κολοσσό του Μαρουσίου», γραμμένο
το 1939 όταν επισκέπτεται την Επίδαυρο, μας συνόδευαν: «Ολόκληρος ο
τρόπος ζωής μας πρέπει να αλλάξει. …. θέλουμε καλύτερη ζωή.…..Ο
εχθρός του ανθρώπου δεν είναι τα μικρόβια αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος,
η περηφάνια του, οι προκαταλήψεις του, η βλακεία του, η αλαζονεία
του….Κανένα σύστημα δεν κατέχει την πανάκεια….. …Ο καθένας χωριστά
πρέπει να επαναστατήσει ενάντια σε ένα τρόπο ζωής που δεν είναι
δικός του………..» (απόσπασμα από σελίδα 105 του βιβλίου) Κυριακή
πρωί. Πρωινό ξύπνημα.
Η ενέργεια είναι υψηλή. Κανείς δεν μιλά για την προηγούμενη νύχτα
και το ξεφάντωμα, τη μουσική και το κρασί που μας απογείωσαν.
Είχαμε γίνει πια ένα. Ο καρδιές ανοίγανε.
Είμαστε
στο στρογγυλό τραπέζι. Όλοι μιλάν για το όραμα, αυτά που ζήσανε
αλλά και αυτά που θα ήθελαν να ζήσουν. Είναι οι τελευταίες
κουβέντες πριν αποχωριστούμε. Η ένταση των ημερών και η ευθύνη
αρχίζουν να χαλαρώνουν Ήτανε μια μικρή νίκη. Η μέρα συνεχίστηκε με
όσους βοήθαγαν να τελειοποιηθεί η τέντα. Ο ι υπόλοιποι θα φεύγαμε
όλοι στα σπίτια μας.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ Ήταν ένα πρώτο πείραμα αυτής της ομάδας πόλεως, ένα πρώτο
Κοινοτικό βήμα. Θέματα όπως συνεργασία, αλληλοσεβασμός ,
συμφιλίωση, ειρήνη στον κόσμο, ειρήνη μέσα μας βρισκόντουσαν σε
πρώτο πλάνο. Η οικολογία, οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας, οι
βιοκαλλιέργεια, ήταν επίσης σε ημερήσια διάταξη αποδεικνύοντας μας
πως τα άτομα της ομάδας είχαν ένα κοινό συνδετικό στόχο, τη
δημιουργία νέων μορφών συμβίωσης των ανθρώπων όπου ο σεβασμός για
τη φύση και τον άνθρωπο να αποτελεί πραγματικότητα. Λίγες οι μέρες
αλλά ουσιαστικές ώστε να βιώσουμε τις διαφορές μεταξύ της
συλλογικής και της ατομικής δράσης, της ειρήνης και της σύγκρουσης,
της συνεργασίας και του ανταγωνισμού, της καλοπροαίρετης κριτικής
και της κριτικής για την κριτική. Πάνω απ’ όλα όμως νιώσαμε τι εστί
ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ; Ήταν ένα πείραμα. Μέσα από τέτοιου είδους βιωματικές
δράσεις μπορούν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις, η βάση για
Οικοκοινότητες που θα μπορούν να έχουν διάρκεια, που θα μπορούν να
αποτελούν κοινωνικά πρότυπα για ένα περισσότερο βιώσιμο μέλλον στον
Πλανήτη. Προτάσεις των συμμετεχόντων ήταν:
•
Πρόσκληση από τον βιοκαλλιεργητή Παναγιώτη Αρβανίτη στο αγρόκτημά
του στο χωριό Δάφνη Καλαβρύτων, για το έτος 2007, με σκοπό την
ανάπτυξη προβληματισμού και γέφυρας με την τοπική κοινωνία, στη
βάση αρχών ενός Οικολογικού χωριού • Πρόσκληση από τον Θεραπευτή
Δημήτρη Τσιγκάνη στην Κοινότητά του στο Πήλιο και πρόσκληση στο
γάμο του το άλλο καλοκαίρι…
ας
είμαστε καλά....! Επόμενη δράση της
ομάδας:
•
Κυριακή 17 ή 24 Σεπτεμβρίου - Συνάντηση της ομάδας στα Γελινιάτικα
στο αγρόκτημα του Γιάννη, για επανασύνδεση, για ανασκόπηση των
αποτελεσμάτων της εμπειρίας και προγραμματισμός και τρόπο δράσης
για τα επόμενα βήματα • Προβληματισμός για το πώς νέα μέλη θα
μπορούν να παρακολουθούν και να ενταχθούν στις διαδικασίες της
ομάδας.
(Αυτό
το άρθρο θα σταλεί στο περιοδικό Permaculture σε μετάφραση του
Πυγμαλίωνα Καρατζά. Ευχαριστώ τον Νίκο αλλά και τον Πυγμαλίωνα για
τις επισημάνσεις και τον γιο μου Ηλία για την συνεχή βοήθεια και
υποστήριξη αυτής της προσπάθειας.)
Κείμενο της Ειρήνης Κουρδάκη
